Το αλεξανδρινό (Euphorbia pulcherrima) είναι το φυτό που λέει «Χριστούγεννα» μόλις μπει στο σπίτι. Πολλοί όμως το βλέπουν να ρίχνει φύλλα πριν καν έρθει η Πρωτοχρονιά και το θεωρούν φυτό μιας χρήσης. Δεν είναι. Με λίγη προσοχή στο φως, στο πότισμα και στη θερμοκρασία, το αλεξανδρινό σου μπορεί να μείνει όμορφο μέχρι τον Φεβρουάριο ή και περισσότερο.
Μια μικρή αλήθεια: τα κόκκινα δεν είναι λουλούδια
Τα έντονα κόκκινα (ή λευκά, ροζ, σομόν) «πέταλα» του αλεξανδρινού είναι στην πραγματικότητα τροποποιημένα φύλλα, τα λεγόμενα βράκτια. Τα πραγματικά άνθη είναι τα μικρά κιτρινοπράσινα κουμπάκια στο κέντρο. Αυτό έχει σημασία όταν το διαλέγεις: όσο πιο κλειστά και φρέσκα είναι αυτά τα κουμπάκια, τόσο πιο «νέο» είναι το φυτό και τόσο περισσότερο θα κρατήσει.
Πώς να διαλέξεις ένα υγιές αλεξανδρινό
- Κοίτα το κέντρο: τα μικρά άνθη να είναι κλειστά ή μόλις ανοιχτά, όχι πεσμένα.
- Πράσινα φύλλα μέχρι κάτω: αν λείπουν τα κάτω φύλλα, το φυτό έχει ήδη ταλαιπωρηθεί.
- Χώμα ούτε μούσκεμα ούτε κατάξερο: και τα δύο σημαίνουν ότι δεν το πρόσεξαν σωστά.
- Προστασία στη μεταφορά: το αλεξανδρινό φοβάται το κρύο. Ακόμα και λίγα λεπτά έξω στους 5–10°C μπορούν να του προκαλέσουν σοκ. Ζήτα να σου το τυλίξουν καλά.
Φως: όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα (αλλά όχι καυτός ήλιος)
Βάλε το αλεξανδρινό κοντά σε ένα φωτεινό παράθυρο, ιδανικά με αρκετές ώρες έμμεσου φωτός τη μέρα. Ένα ανατολικό ή νότιο παράθυρο με κουρτίνα είναι τέλειο τον χειμώνα. Σε σκοτεινή γωνία θα αρχίσει σιγά σιγά να κιτρινίζει και να ρίχνει φύλλα, όσο καλά κι αν το ποτίζεις.
Θερμοκρασία: ούτε καλοριφέρ, ούτε μπαλκονόπορτα
Το αλεξανδρινό θέλει σταθερή θερμοκρασία δωματίου, περίπου 18–22°C τη μέρα, και να μην πέφτει κάτω από τους 15°C τη νύχτα. Αυτό που το πειράζει περισσότερο είναι οι απότομες αλλαγές:
- Μην το βάζεις δίπλα ή πάνω από καλοριφέρ, τζάκι ή κλιματιστικό.
- Κράτα το μακριά από την εξώπορτα και τη μπαλκονόπορτα, όπου μπαίνει κρύο ρεύμα κάθε φορά που ανοίγουν.
- Μην το αφήνεις ανάμεσα στο τζάμι και την κουρτίνα τις κρύες νύχτες.
Πότισμα: το πιο συχνό λάθος
Τα περισσότερα αλεξανδρινά δεν χάνονται από δίψα αλλά από υπερβολικό νερό. Ο κανόνας είναι απλός:
- Βάλε το δάχτυλό σου στο χώμα. Αν τα πρώτα 2–3 εκατοστά είναι στεγνά, πότισε.
- Πότισε με νερό θερμοκρασίας δωματίου, μέχρι να αρχίσει να τρέχει από τις τρύπες στον πάτο.
- Μετά από 10–15 λεπτά άδειασε το πιατάκι. Το αλεξανδρινό δεν πρέπει ποτέ να «κάθεται» σε νερό.
Αν το φυτό έχει διακοσμητικό αλουμινόχαρτο ή κασπώ, βγάλ’ το πριν το ποτίσεις ή τρύπησέ το από κάτω, γιατί εκεί μαζεύεται νερό και σαπίζουν οι ρίζες. Σε ζεστό σπίτι με καλοριφέρ, συνήθως χρειάζεται πότισμα κάθε 5–7 μέρες, αλλά πάντα να κρίνεις από το χώμα, όχι από το ημερολόγιο.
Λίπασμα και υγρασία
Όσο το αλεξανδρινό είναι στην πλήρη του ομορφιά, δεν χρειάζεται λίπασμα. Αυτό που βοηθάει είναι λίγη υγρασία στον αέρα, ειδικά με τα καλοριφέρ αναμμένα: μπορείς να βάλεις τη γλάστρα πάνω σε ένα πιάτο με βότσαλα και λίγο νερό (χωρίς να ακουμπάει ο πάτος στο νερό).
Γιατί ρίχνει φύλλα το αλεξανδρινό μου;
Αν το αλεξανδρινό σου ρίχνει φύλλα, σχεδόν πάντα φταίει ένα από τα εξής:
- Κρύο ή ρεύμα αέρα: τα φύλλα πέφτουν ξαφνικά, ακόμα και πράσινα.
- Πολύ νερό: τα κάτω φύλλα κιτρινίζουν και πέφτουν, το χώμα μένει συνέχεια υγρό.
- Πολύ λίγο νερό: τα φύλλα «κρεμάνε» και ζαρώνουν.
- Λίγο φως: σταδιακό κιτρίνισμα και απώλεια φύλλων μέσα σε μερικές εβδομάδες.
Διόρθωσε την αιτία και δώσ’ του χρόνο. Αν ο βλαστός είναι ακόμα σφιχτός και πράσινος, το φυτό συνήθως συνέρχεται.
Είναι τοξικό το αλεξανδρινό;
Το αλεξανδρινό έχει γαλακτώδη χυμό που μπορεί να ερεθίσει το δέρμα, τα μάτια ή το στομάχι αν μασηθεί. Δεν θεωρείται τόσο επικίνδυνο όσο λέγεται συχνά, αλλά καλό είναι να το έχεις μακριά από μικρά παιδιά και κατοικίδια που μασουλάνε φυτά. Αν έχεις αλλεργία στο λάτεξ, φόρα γάντια όταν το κλαδεύεις.
Μετά τις γιορτές: μπορεί να ξανακοκκινίσει;
Ναι, αν έχεις υπομονή. Την άνοιξη κλάδεψέ το στα 15 εκατοστά περίπου, μετάφυτεψέ το σε λίγο μεγαλύτερη γλάστρα και ξεκίνα λίπασμα κάθε 2–3 εβδομάδες. Το καλοκαίρι μπορεί να περάσει έξω σε ημισκιά. Το δύσκολο κομμάτι έρχεται το φθινόπωρο: από τις αρχές Οκτωβρίου χρειάζεται περίπου 14 ώρες απόλυτο σκοτάδι κάθε βράδυ (π.χ. μέσα σε ντουλάπα ή κάτω από κουτί) για 8–10 εβδομάδες. Μόνο έτσι τα φύλλα της κορυφής θα ξαναγίνουν κόκκινα για τα Χριστούγεννα.
Αν το αλεξανδρινό σου ρίχνει ήδη φύλλα, δες γιατί συμβαίνει και τι να κάνεις. Για περισσότερα φυτά των Χριστουγέννων, διάβασε για τα χριστουγεννιάτικα φυτά εσωτερικού χώρου και τις ιδέες για φυτά για δώρο στις γιορτές.
Συχνές ερωτήσεις
Πόσο συχνά ποτίζω το αλεξανδρινό;
Όταν στεγνώσουν τα πρώτα 2–3 εκατοστά του χώματος. Σε ζεστό σπίτι αυτό είναι συνήθως κάθε 5–7 μέρες. Άδειαζε πάντα το πιατάκι.
Πού να βάλω το αλεξανδρινό στο σπίτι;
Σε φωτεινό σημείο κοντά σε παράθυρο, με 18–22°C, μακριά από καλοριφέρ και πόρτες που ανοιγοκλείνουν.
Μπορώ να έχω το αλεξανδρινό στο μπαλκόνι;
Όχι τον χειμώνα. Κάτω από τους 10°C παθαίνει ζημιά. Το καλοκαίρι μπορεί να βγει έξω σε ημισκιά.
Πόσο κρατάει ένα αλεξανδρινό;
Με σωστή φροντίδα κρατάει όμορφο από τον Νοέμβριο μέχρι τον Φεβρουάριο, και με την κατάλληλη φροντίδα μπορεί να ζήσει για χρόνια.
Αν ψάχνεις αλεξανδρινό ή ένα χριστουγεννιάτικο φυτό για δώρο, μπορείς να δεις τις προτάσεις του Anthemion Flowers, με παράδοση στην Αθήνα. Κι αν θέλεις ένα φυτό που αντέχει σχεδόν τα πάντα όλο τον χρόνο, ρίξε μια ματιά στον οδηγό μας για τη φροντίδα της ζάμιας.